کتاب

کتاب سلول‌های بنیادی در پزشکی بازساختی

در ابتدا خدا را شاکریم تا این توفیق حاصل گردید که با همکاری دانشجویان و اساتید عزیز فعال در حوزه سلول های بنیادی کتابی تحت عنوان “کاربرد سلول های بنیادی در پزشکی بازساختی” تدوین و تالیف گردد. با تاسیس رشته علوم سلولی کاربردی از سال ۱۳۹۱ و ورود دانشجویان عزیز به این رشته در دانشگاه علوم پزشکی تهران و اینک در دانشگاههای مختلف علوم پزشکی کشور عزیزمان ایران در سطح دکتری بر آن شدیم تا برای شناساندن این رشته به جامعه علمی کشور کتابی با این عنوان توسط اساتید و دانشجویان همین رشته تالیف و تدوین گردد که امید بر آن است این کتاب برای همه دوست داران علم سلول های بنیادی مفید واقع گردد. این کتاب از ۱۸ فصل اصلی تشکیل شده اسزت که ۱۷ فصل آن به معرفی انواع سلولهای بنیادی و کاربرد آنها در پزشکی بازساختی و درمان بیماریها اشاره می کند و فصل آخر به اصول استانداردسازی فراورده های سلولی اشاره دارد که توسط اساتید صاحب نظر در این زمینه نوشته شده است. از همه دانشجویان عزیز این رشته که مولفین این کتاب می باشند نهایت تشکر را داریم که با احساس مسیولیت و ارق به رشته خویش توانستند این اثر را بر جای بگذارند.

• کتاب

کتاب رویکردی بر ضرورت آموزش سلول درمانی در علوم پزشکی

کتاب رویکردی بر ضرورت آموزش سلول درمانی در علوم پزشکی نوشته دکتر علی گلچین و جمعی از نویسندگان است و انتشارات ایلک‌آی تحت نظارت مدیریت انتشارات دانشگاه علوم پزشکی ارومیه و همکاری انجمن علمی مهندسی بافت و پزشکی بازساختی ایران و مرکز ملی تحقیقات راهبردی آموزش پزشکی به چاپ رسانده است. کشورهای مختلف دنیا متناسب با نیازهای جمعیتی، فرهنگی و پتانسیل­ های اختصاصی اقدام به تدوین برنامه­ های درسی و بروزرسانی آن­‌ها می­ کنند. در دنیای کنونی که رشد علم با سرعت خیره کننده­ ای قابل مشاهده است بروزرسانی برنامه­ های درسی امری مهم و ارزشمند است. با این­حال بروزرسانی برنامه­ های درسی برای رشته­ هایی که با بخش بهداشت و سلامت مردم در ارتباط هستند اهمیتی افزون­تر دارد. پزشکی بازساختی و سلول درمانی از علوم نوظهور و پیش رونده­ ای هستند که روز به روز بر اهمیت و تأثیری که بر حیات بشر در درمان بیماری­های مختلف می­ توانند داشته­باشند تأکید بیشتری می­شود. از این‌رو طبیعی است ارگان‌­ها و دانشگاه‌­های فعال در زمینه آموزش علوم پزشکی در یافتن مسیرهایی بمنظور بهره­مندی از مزایا و کاربردهای این حوزه کوشا باشند. در این راستا و برحسب وظیفه­ای که بعنوان یک معلم بر عهده دارم تلاش کردم کتاب حاضر را با هدف ارائه بینشی تأکیدکننده بر اهمیت حوزه پزشکی بازساختی و سلول درمانی در برنامه­ های درسی آموزش علوم پزشکی با تمرکز بیشتر بر مقاطع و دوره­ های رشته پزشکی گردآوری و تألیف نمایم. درباره کتاب رویکردی بر ضرورت آموزش سلول درمانی در علوم پزشکی این کتاب مشتمل بر چهار فصل است که ضمن ارائه چالش­ها و راه حل­های مربوطه به خلاء موجود در آموزش دانشجویان و رزیدنت­های پزشکی، بر بازار جهانی رو به رشد حوزه فناوری­ های مرتبط با پزشکی بازساختی و زیرشاخه­ های آن تأکید می­ نماید، و در ادامه نمونه­ هایی از برنامه ­های درسی مرتبط با پزشکی بازساختی و سلول­ درمانی را جهت الگویی برای مسیر آموزشی در این حوزه معرفی می­ کند. گزیده کتاب رویکردی بر ضرورت آموزش سلول درمانی در علوم پزشکی پزشکی بازساختی ( Regenerative medicine ) یا طب ترمیمی شاخه‌ای از علم نوین پزشکی است که هدف نهایی آن ترمیم و احیاء بافت یا اندام آسیب دیده یا از دست رفته می‌باشد که با توجه به نوع رویکرد و روش درمانی از انواع روش‌های سلول درمانی، ژن درمانی، مهندسی بافت، استفاده از مولکول‌های کوچک، استفاده از پروتئین‌های نوترکیب و عوامل رشد جهت نائل آمدن به این درمان استفاده می‌شود. هدف از این شاخه علمی یافتن درمان برای بیماری‌هایی است که زمانی غیرقابل معالجه یا بسیار هزینه بر بوده اند و نویدبخش درمان بیماری‌هایی مانند سرطان، آلزایمر، پارکینسون، دیابت، بیماری‌های قلبی، نارسایی کلیوی، پوکی استخوان و آسیب طناب نخاعی است. بنابر برخی پیشبینی‌ها این شاخه از علم درآینده ای نزدیک صنعت پزشکی را دگرگون خواهد کرد و طی آن از سلول‌های سالم یا مهندسی شده و همچنین محصولات مبتنی بر ژن-سلول-بافت به منظور ارائه عملکرد فیزیولوژیک و درمانی جهت بازسازی عملکرد سلول‌ها یا بافت‌های بیمار و ناکارآمد و یا جبران مسیرهای پاتولوژیک استفاده می‌شود. طبیعتاً این تعاریف با پیشرفت تکنولوژی و ظهور ایده‌های نوین در طراحی محصولات کارآمد، استفاده از سلول‌ها و مشتقات آن در درمان بیماری‌ها روند تکمیلی خود را طی خواهند کرد. اما آنچه مهم است ماهیت متفاوت این درمان‌ها یعنی اشتقاق آن‌ها از محصولات بیولوژیک زنده است.

اهمیت ارائه راهکارهای درمانی مناسب برای درمان بیماری‌های پوستی و نیز ارتقای کیفیت آن بر جامعه علمی و دانشگاهی نیز پوشیده نیست و همواره تلاش در جهت ارائه بهترین و کارآمدترین درمان‌ها در این راستا ادامه داشته است. از جمله این رهیافت‌ها درمان‌های مبتنی بر پزشکی بازساختی است که طیفی از درمان‌های نوین را در برمی‌گیرد. روش‌های درمانی که ترمیم و بازسازی سلول‌ها و بافت‌های آسیب‌دیده و ناکارآمد را هدف قرار می‌دهند و در جهت استفاده بهینه از محصولات مبتنی بر سلول، بافت و ژن طراحی شده‌اند. ظهور سلول درمانی، خصوصاً استفاده از سلول‌های بنیادی، بستری برای پرورش ایده‌های جدید و ارائه درمان‌های نوین ترکیبی با محوریت محصولات بیولوژیک را ارائه داده است که می‌توانند در زمینه پزشکی بازساختی پوست و متعاقب آن زیباسازی پوست مدنظر قرار گیرند. هرچند آینده روشنی برای این زمینه از دانش نوین پزشکی می‌توان متصور شد اما رسیدن به هدف غایی آن یعنی تبدیل شدن رهیافت‌های مبتنی بر پزشکی بازساختی در درمان و جوان‌سازی پوست نیازمند تلاش‌های بیشتر محققین و پزشکان این شاخه نوین پزشکی می‌باشد.